Διαφυγή: το σχέδιο που σώζει ζωές — στο πεδίο και στην καθημερινότητα
Τις τελευταίες ημέρες, η διάσωση Αμερικανού πιλότου από εχθρικό έδαφος απασχόλησε έντονα τη διεθνή επικαιρότητα.
Για τους περισσότερους, πρόκειται για μια εντυπωσιακή επιχείρηση, για όσους όμως έχουν ασχοληθεί ουσιαστικά με το αντικείμενο, είναι κάτι πολύ πιο βαθύ:
Είναι η επιβεβαίωση ότι η διαφυγή δεν είναι αντίδραση, είναι ο ορισμός της προετοιμασίας. .
Ένα από τα αντικείμενα που με απασχόλησαν έντονα κατά την υπηρεσία μου ως εκπαιδευτής στο ΔΙΚΕΕ στη Γερμανία, ήταν αυτό της Διαφυγής και Επανάκτησης Προσωπικού.
Γιατί η πραγματικότητα είναι απλή — και σκληρή: Τα πράγματα δεν εξελίσσονται πάντα όπως τα έχουμε σχεδιάσει.
Και στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, αυτό δεν σημαίνει απλώς αποτυχία, αλλα την εξολόθρευση ολόκληρου τμήματος.
Για τον λόγο αυτό, αφιέρωσα σημαντικό μέρος της μελέτης και της συγγραφικής μου δουλειάς στο συγκεκριμένο αντικείμενο, ενώ υπέβαλα και σχετικές αναφορές στην Υπηρεσία.
Γιατί η διαφυγή δεν είναι μια απλή ενέργεια, είναι μια πολύπλοκη επιχείρηση, που απαιτεί:
- άριστη προετοιμασία
- σαφή σχεδίαση
- συντονισμό
- πειθαρχία στην εκτέλεση
Όταν η αποστολή αποτυγχάνει
Η ιστορία έχει δείξει ξεκάθαρα τι συμβαίνει όταν αυτά απουσιάζουν.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα που απετέλεσε case study κατά τη διαρκεια της υπηρεσίας μου, αποτελεί η περίπολος Β20 της Special Air Service κατά τον Πόλεμος του Κόλπου 1991.
Η αποστολή τους ήταν σαφής:
- διείσδυση πίσω από τις εχθρικές γραμμές
- εγκατάσταση παρατηρητηρίου
- συλλογή πληροφοριών
Το αποτέλεσμα όμως ήταν μια παταγώδης αποτυχία.
Όχι επειδή δεν ήταν ικανοί, αλλά επειδή το σχέδιο διαφυγής δεν στάθηκε στο επίπεδο που απαιτούσαν οι συνθήκες.
Και αυτό είναι το σημείο που οι περισσότεροι δεν καταλαβαίνουν:
Δεν σε καταστρέφει το λάθος, αλλά η έλλειψη εξόδου από το λάθος.
Η διαφυγή ξεκινά πριν την αποστολή
Η σχεδίαση της διαφυγής δεν γίνεται “αν χρειαστεί”. Ξεκινά από τη λήψη της αποστολής.
Σε αυτό το στάδιο, καθορίζονται τρία κρίσιμα σύνολα κριτηρίων:
1. Κριτήρια επιτυχίας: Τι σημαίνει ότι η αποστολή ολοκληρώθηκε σωστά (Επιθυμητή Τελική Κατάσταση).
2. Κριτήρια ματαίωσης: Πότε σταματάς, πριν γίνει αργά.
3. Κριτήρια διαφυγής: Πότε εγκαταλείπεις το αρχικό σχέδιο και ενεργοποιείς εναλλακτικό τρόπο επιστροφής.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία:
Η διαφυγή δεν είναι αποτυχία. Είναι απόφαση.
Πότε ενεργοποιείται η διαφυγή
Στην πράξη, η διαφυγή ενεργοποιείται όταν:
- το τμήμα διασπάται μετά από επαφή με τον εχθρό
- κάποιο μέλος απομονωθεί
- η επιστροφή με το αρχικό σχέδιο δεν είναι πλέον εφικτή
Σε αυτές τις συνθήκες, δεν υπάρχει χώρος για αυτοσχεδιασμό. Υπάρχει μόνο εκτέλεση.
Στο βιβλίο “Λήψη Απόφασης”, υπάρχει ολόκληρο κεφάλαιο σχετικά με το αντικείμενο της Διαφυγής και της Επανάκτησης του Προσωπικού
Η διάσωση του πιλότου — τι πραγματικά είδαμε
Επιστρέφοντας στο πρόσφατο γεγονός:
Ο πιλότος που βρέθηκε πίσω από εχθρικές γραμμές δεν “έσωσε τον εαυτό του”.
Εφάρμοσε αυτά ακριβώς τα οποία έχουν προβλεφθεί:
- διατήρησε χαμηλό προφίλ
- απέφυγε επαφή
- διαχειρίστηκε χρόνο και ενέργεια
- περίμενε το κατάλληλο σημείο επανάκτησης
Και κυρίως: Ενεργοποίησε ένα σχέδιο που είχε ήδη σχεδιαστεί.
Γιατί η επανάκτηση προσωπικού είναι κρίσιμη
Η επαναφορά απομονωμένου προσωπικού δεν αφορά μόνο το άτομο.
Επηρεάζει:
- το ηθικό των πληρωμάτων
- την εμπιστοσύνη στο σύστημα
- την επιχειρησιακή συνοχή
Και πάνω απ’ όλα, διατηρεί ενεργό προσωπικό που δεν μπορεί εύκολα να αντικατασταθεί.
Η μεταφορά στην καθημερινότητα
Αν νομίζεις ότι αυτό αφορά μόνο στρατιωτικές επιχειρήσεις, κάνεις σοβαρό λάθος.
Η ίδια λογική ισχύει παντού:
Στις επιχειρήσεις:
- Πότε σταματάς μια συνεργασία
- Πότε αλλάζεις στρατηγική
- Πότε αποσύρεσαι
Στις επιχειρήσεις:
- Πότε κόβεις ζημιές
- Πότε προστατεύεις κεφάλαιο
Στη ζωή
- Πότε φεύγεις από μια κατάσταση που δεν λειτουργεί
👉 Οι περισσότεροι αποτυγχάνουν όχι επειδή δεν προσπάθησαν.
Αλλά επειδή δεν είχαν σχέδιο διαφυγής.
Τελική σκέψη
Η διάσωση του πιλότου δεν ήταν θέμα τύχης.
Ήταν αποτέλεσμα:
- προετοιμασίας
- εκπαίδευσης
- και, κυρίως, σωστής λήψης απόφασης
Γιατί στο τέλος της ημέρας:
Δεν είναι κρίσιμο μόνο πώς ξεκινάς κάτι.
Είναι κρίσιμο να έχεις αποφασίσει πώς θα φύγεις από αυτό.
